Máis "trabas" aos cabalos salvaxes

Pancartas de protesta contra o microchip no pasado curro de A Valga,
que non se celebrou. Marta G. Brea

Europa e a xunta igual o que buscan e acabar con esta ancestral figura do cabalo salvaxe. Aquí no Barbanza os gandeiros por culpa dos cruces xa case acabaron co Barbanzón, se é que xa queda algún pura raza. Iso pode ser a puntilla para todos.

Faro de Vigo: Gandeiros de A Groba néganse a retomar os seus curros a cambio de axudas ao microchip

Para os propietarios de cabalos salvaxes da Groba identificar ao gando con microchip é xa só un mal menor. De feito, os 40 euros que de media costa o dispositivo poderían ser subvencionados pola Xunta se prospera a proposta que realizará á Consellería de Medio Rural a deputada autonómica do PP Fátima Igrexas, que se reuniu hai uns días cos gandeiros en Torroña.

Igrexas, que acudiu acompañada de varios alcaldes da zona, chegou a proporlles, segundo relatan os propios afectados, un pacto polo cal se lles permitiría realizar en agosto, e ao modo tradicional, os curros cancelados este ano; a cambio deberían cumprir coa identificación electrónica a próxima tempada. A oferta, con todo, non convence aos gandeiros, decididos a non celebrar as tradicionais rapas como medida de protesta, agora contra o recentemente aprobado decreto equino da Xunta.

"O problema pasa con moito o asunto do microchip", asegura Javier Álvarez Blázquez, secretario da Asociación de Gandeiros de Cabalos de A Groba. Como portavoz do colectivo, expresa o seu malestar ante a decisión de que a cría de cabalos en liberdade pase a ser considerada para todos os efectos unha explotación gandeira.

"Tratan de pór trabas e liquidar a nosa actividade, que a partir de agora, por exemplo, deberá contar coa autorización expresa das comunidades de montes", explica Álvarez, quen sinala que esta premisa deixa en mans dos comuneiros a pervivencia dunha tradición milenaria en Galicia.

Ademais, o decreto impón o cumprimento doutros requisitos "dificilmente aplicables" á cría de cabalos salvaxes. "Obriga aos gandeiros a formalizar unha declaración censal das súas reses, inscribir no rexistro de explotacións equinas e no de explotacións gandeiras, dispor dun libro ou pasaporte para cada cabalo e realizar un programa de biodiversidade", enumera, entre outras condicións, o portavoz do colectivo de afectados.

Pola súa banda, o grupo parlamentario do PPdeG insiste en que a normativa comunitaria establece a obrigación xeral de identificación dos cabalos e advirte aos gandeiros da necesidade de acatala normativa "polas responsabilidades que podería xerarlles o seu incumprimento".

En todo caso, a deputada popular Fátima Igrexas anunciou onte que manterá unha reunión co director xeral de Produción Agropecuaria para abordar a posibilidade de habilitar este ano as axudas ao microchip.

Construír pendellos no monte?

A verdade é que cando estes políticos se poñen a lexislar é para tremerlles, e non, non falo dos recortes que estamos a sufrir nos nosos dereitos ou na suba do IVE que nos vai caer, aprobada por quen estando na oposición puxo o grito no ceo cando outros o subiron antes. Madrid quédanos moi lonxe e aínda que isto nos afecte a todos, aquí falo dos da Xunta.

 Poida que pouco a pouco os gandeiros teñánse que ir adaptando á implantación do chip nos cabalos, malo que a maioría non o faga porque entón apaga e vamos. Particularmente non concibo o Barbanza sen eles. Como xa manifestei por boca dalgúns gandeiros, que senso ten implantalo en animais que o seu destino final será o matadoiro? Dende logo ningún, pero vindo dos apoltronados nun despacho, que se pode agardar? Non debemos esquecer, eu dende logo non o fago, que a súa implantación xa fora aprobada polo bipartito.

No tocante aos peches é verdade que aínda que non nos gusten, temos que acostumarnos a eles, non tanto porque os animais malogren uns arbores, se non que, pola súa irrupción na estrada e á proliferación de coches, son un perigo. Antes non había peches e as repoboacións da forestal foron avante, obrigando iso si, aos veciños a desfacerse de ovellas e cabras.

Pero o que me parece, asumindo tamén as teses dos gandeiros, un despropósito que os obriguen a enchelo monte de pendellos, esquecéndose que os cabalos do monte son iso, animais salvaxes, aínda que igual o sexan menos que os que buscan a súa desaparición.

Faro de Vigo: O decreto sobre reses mostrencas da Xunta provoca a suspensión dos primeiros curros

Os gandeiros que crían reses mostrencas en réxime de semilibertad nos montes da comarca meditaban desde hai meses se celebrar ou non os tradicionais curros ou "rapas das bestas" ante as esixencias da Xunta para manter este gando, entre elas a de identificalo cun microchip. O pasado 6 de xullo o DOG publicaba o decreto que regulaba a identificación e ordenación sanitaria destas reses e a norma de Medio Rural non foi ben acollida entre moitos dos gandeiros. De feito, o decreto provocou xa a suspensión dun dos tradicionais curros que se celebran na comarca, o de Cuspedriños, en Cotobade, e ameaza con facer o mesmo co de Monte Castrove, na Escusa, Poio. O terceiro dos curros da comarca, e un dos de maior tirón na provincia, o de Amil, si que se celebrará este próximo fin de semana no pasteiro das Brañas a pesar desta medida.

O de Cuspedriños non é o primeiro curro que se suspende ante as condicións que se pretende impor aos gandeiros que practican esta modalidade de cría extensiva. No curro da Valga, na serra da Groba (Oia), os gandeiros xa se plantaron o pasado mes de maio en protesta contra a normativa aprobada por Medio Rural.

Daniel Fraguas, membro da Asociación Cabalar Monte Castelo, en Cotobade, explica que a suspensión do curro obedece principalmente a dúas razóns. A primeira, do mesmo xeito que en Oia, escenificar unha protesta contra o decreto aprobado pola Xunta. A segunda, e quizais a principal, é que esta modalidade de gandaría que practican non tería sentido de aplicarse a normativa que acaba de aprobar o executivo autonómico. "Non só se nos obriga a implantar o microchip, senón que temos que pechar o monte e esíxesenos construír un pendello no monte para gardar as reses, ademais dun seguro a terceiros e chegar a un acordo coas comunidades de montes para que autoricen os terreos como de pastoreo". Demasiadas esixencias para unha actividade que "apenas xera beneficios" e que se conserva máis como unha tradición que como un negocio. Fraguas explica que cuestións como a identificación dos animais mediante chip ou o peche dalgúns terreos mesmo poden ser asumibles e factibles se se lles apoiase economicamente, pero que esixencias "como a construción dun pendello para os cabalos no medio do monte non ten sentido, sería unha estupidez xa que deixaría de ser unha gandaría extensiva en réxime de semiliberdade para converterse nunha explotación como outra calquera".

Fraguas adianta que isto levará a moitos gandeiros a abandonar esta práctica ao ser insustentable. "Estamos de acordo en que é necesario afrontar os danos que provocan os animais e en identificalos co microchip, pero sería necesario que nos desen facilidades". Sen ir máis lonxe explica que "chipear" unha res mostrenca ten un custo de 35 euros cando o valor de venda dun poldro é duns 100 euros. Por contra, identificar a un tenreiro custa 3 euros e o seu valor en venda é duns 500 euros.

A Asociación Cabalar Monte Acibal comparte esta oposición ao decreto pero os gandeiros decidiron celebrar igualmente este fin de semana a tradicional "baixada das bestas" en Amil. Será o sábado e o domingo, cando reúnan a preto de 300 reses no pasteiro das Brañas. Este colectivo tamén meditou suspender o curro, pero finalmente decidiuse celebralo ante a gran tradición que ten este curro. Con todo, o seu presidente, Luís Calvo, explicou que se as esixencias aos gandeiros seguen sendo cada vez maiores "ao final haberá moita xente que acabe por abandonar todo". O sábado celébrase o primeiro dos curros desta "rapa", entre as 19.30 e as 21.30; e o domingo terá lugar o segundo, entre as 17 e as 20 horas.

Na comarca hai un terceiro curro cuxa celebración tamén pende dun fío que é o da Escusa, en Poio. E é que a asociación de Criadores de Cabalos do Monte Castrove anunciou que se a Xunta non relaxa a presión sobre os gandeiros a festa que se celebra o primeiro domingo despois do 15 de agosto podería non ter lugar este ano. Alí reuníanse 300 reses que se crían nos concellos de Poio, Meis, Ribadumia e Pontevedra.

Con data de caducidade

Egua no curro das Canizadas, marcada con ferro aínda sen cicatrizar

Parece que Alemaña por fin lle vai prohibir á marcaxe de cabalos con ferros ao roxo vivo. Seria de agardar que Medio Rural aquí tamén se pronunciara, xa que coa implantación do microchip, esta ancestral practica debería desaparecer.

O Goberno alemán prohibirá que os cabalos sexan marcados neste país con ferros candentes a partir de finais do ano próximo, anunciou hoxe o secretario de estado parlamentario no ministerio de Agricultura, Gerd Müller.

Nunha intervención ante o Bundesrat, a cámara alta ou dos Länder xermana, Müller sinalou que a implantación sistemática de microchips fará superfluo a dolorosa marcaxe dos cabalos con ferros candentes.

O Goberno alemán ten intención de suprimir antes de novembro de 2012 a excepción, que autoriza esa marcaxe ao lume, da lei para a protección dos animais en Alemaña.

A pesar de que esa lexislación prohibe expresamente a destrución de tecido de animais vertebrados, ata agora estaba autorizado o uso de ferros quentados ao lume para marcar aos cabalos, o que causa aos potrillos queimaduras de terceiro grao moi dolorosas.

Fonte da información: Galiciaé

Egua no curro de Baroña, con dúas marcas de distinto propietario

Medio Rural abordará a situación das reses mostrencas na Lei de Montes e nun Decreto que se está redactando

• A norma que regula estes animais é de natureza estatal, polo que lle corresponde ao Estado Central derrogala
• A Xunta pon á disposición dos propietarios de cabalos unha liña de axudas para subvencionar o custo da implantación dos microchips

A Consellería do Medio Rural abordará a situación das reses mostrencas na Lei de Montes e nun Decreto que se está redactando.

O departamento que dirixe Samuel Juárez recorda que o ‘Reglamento para la Administración y Régimen de Reses Mostrencas’ é unha normativa de carácter estatal que data do ano 1905 e que, polo tanto, non lle corresponde a unha comunidade autónoma derrogala.

Non obstante, na regulamentación que se está a preparar, a Xunta prevé medidas de colaboración coas administracións locais que axuden a paliar e resolver a problemática suscitada, cando estes animais invaden propiedades alleas ou cultivos de distinto tipo. O propietario do animal ten a obriga de identificalo, pero é o propio concello quen ten a competencia directa de facerse cargo daqueles que non presenten identificación.

Entre tanto, Medio Rural puxo a disposición dos titulares de reses mostrencas, unha importante liña de axudas iniciada no 2010 que practicamente sufragan os custos da implantación dos microchips.

Prevención

O cabalo destaca por ser capar de colaborar no desbroce do monte e, polo tanto, na prevención de incendios forestais. Estas virtudes non están exentas dunhas obrigas por parte dos propietarios, en relación coa identificación. Por este motivo, véñense realizando inversións por parte da Xunta de Galicia nas Comunidades de Montes Veciñais en Man Común para a execución de cercados, puntos de auga, accesos, pasos canadenses que permitan manter aos cabalos confinados en espazos onde poidan manifestar as súas potencialidades.

A necesidade de regular este sector animal conleva velar polas necesidades dos concellos e pola dos propietarios. Deste xeito, a Xunta tamén pretende manter ese carácter patrimonial e cultural que levan consigo a figura destes animais.

Fonte: Medio Rural

Nadando entre dúas augas en eleccións?

Estes días estamos asistindo a unha lea entre diversos colectivos (comunidades de montes, gandeiros e Medio Rural, á que se ven a sumar agora o BNG), no que ou moito me temo, ou os mal parados van se-los cabalos que viven ceibes e o monte. Hoxe en día é inimaxinable ter un monte medianamente limpo sen estes animais.

En resposta ás preguntas dos medios de comunicación sobre o anuncio da posible suspensión de varios curros na nosa Comunidade o conselleiro do Medio Rural, Samuel Juárez, explicou que: Medio Rural facilita a identificación dos cabalos no monte, obrigatoria por lei, con axudas para reducir os seus custes

• En Galicia esta cuestión está regulada especificamente por un Decreto da Xunta do ano 2008, que o actual Goberno Galego herdou e está obrigado a cumprir
• O conselleiro Samuel Juárez advertiu que o debido respecto a esta lexislación “non ten porque supoñer a suspensión” de curros na nosa Comunidade

Tres días despois os representantes dos gandeiros da Serra dá Groba e de Ou Galiñeiro, que reúnen a maior cabana de cabalos salvaxes de Galicia, auguraron que en dous anos desaparecerán a metade das reses se se obriga a colocar os microchips e publicaron este comunicado: Non ao microchip nas "burras" do monte.

A Organización Galega de Comunidades de Montes toma partido emitindo un duro comunicado, acusando a Medio Rural de premialos intereses dos propietarios dos cabalos (que non recoñecen como gandeiros) sobre as comunidades de montes e por non obrigalos a implantar dito elemento identificador: As comunidades de montes defenden a xestión de cabalos soltos no monte veciñal de xeito controlado e racional.pdf

A todo isto entra en escena o cuarto en discordia, que ven a botar máis leña ao lume e polo que se ve, tomando claramente partido: Dende o Val Miñor a Bruselas: o BNG xestiona unha exoneración para o chip nos cabalos ceibes.

E por se faltase algún ingrediente, o presidente da comunidade chamoulles en TeleBarbanza aos gandeiros "cuatreros": adj.-m. Díc. del ladrón que hurta caballerías, ganados, etc.

Un 15% dos cabalos do curro da Valga serán sacrificados

A tregua entre gandeiros de cabalos salvaxes e responsables da Xunta garantiu este ano a celebración dos curros. Con todo, hai prácticas sobre as que xa se están advertindo que non só pon en perigo este ancestral rito senón tamén á poboación de gando salvaxe, de seu en risco de extinción.

Segundo os datos que onte fixo público Xilberte Manso, da asociación SOS Groba, no transcurso dunha reunión celebrada no centro cultural de Baíña, «preto dun 15% dous aproximadamente 200 cabalos que entraron non curro dá Valla non que se abriu a tempada foron sacrificados».

O risco a exporse a posibles multas prevaleceu sobre o tempo de espera para revisar a lei europea e conseguir a posible vía de excepcional.

As cifras son alarmantes. A entidade explicou que, de antemán xa só se reuniron a metade dos equinos que de costume, os prezos non superaron os 40 e 50 euros por exemplar para os cabalos adultos e poldros respectivamente e, ao terminar o espectáculo, un quince por cento dos exemplares foron levado a matadoiros de Valencia e Portugal para ser sacrificados.

A situación causa gran preocupación na zona e onte foi un dos temas da reunión na que participaron representantes das asociacións gandeiras e as comunidades de montes da comarca do Val Miñor convocados por todos os representantes do BNG da zona. Ademais interveu a eurodeputada nacionalista Ana Miranda, que presentou unha iniciativa parlamentaria na que se reclama esa vía de excepcionalidade sobre a lei de colocación do microchip para os os propietarios de cabalos salvaxes.

Animais que, no caso dos de pura raza galega, están en perigo de extinción e concéntranse na zona.

O ordenamento e a regulación, consideran, ten que facerse en consenso entre as administracións, os propietarios e as comunidades de montes veciñais, facendo que as asociacións de propietarios sexan as responsables dos cabalos de cada zona, regularicen aqueles que non teñen marco e múltese ou penalice aos que non cumpran os requisitos».

Dende logo hai cousas que non entendo, a parte de que a obrigación de implantalo chip parte dunha normativa europea, que coma en moitos casos métenos a todos no mesmo saco, foi o bipartito quen aprobou o Decreto 268/2008, do 13 de novembro, polo que se establecen as normas que regulan o rexistro e identificación dos animais equinos (Vexase Artigo 9º.-Particularidades da identificación de équidos en explotacións extensivas en liberdade)- A que ven agora pedir unha excepcionalidade á citada norma aprobada por eles?

Con respecto a acusación do presidente só dúas cousas: sempre van falar os menos indicados e agardo que os cabalos deste peche (sen aprobación dos comuneiros) teñan o microchip, porque entón deixaría en moi mal lugar ao seu propietario.

Resposta da Xunta á polemica dos curros

Egua de Juan saudando en San Marcos,
despois de acadar un premio

É raro escoitar a un político desculparse de algo, a culpa sempre será da oposición ou dos administrados, aínda que neste caso todos teñen especial coidado en dicilo. Hoxe Medio Rural contesta á polémica xerada pola implantación dos microchips e a posible desaparición dalgúns curros na provincia de Pontevedra.

Efectivamente, foi a anterior Consellería do Medio Rural ante a "presión" das comunidades de montes e veciños a que implantou o sistema dos microchips, para poder ter esta cabana controlada e porque cando había atropelos de animais en liberdade, sempre lles desaparecía a "marca" de identificación coa que poder localizar ó propietario, evitando deste modo ter que facerse cargo dos danos ocasionados.

Como non teño animais non me afecta a medida, pero tirando de retranca, tamén o anterior bipartito aprobou un plan eólico e foi derogado nada máis tomar posición este goberno. Como dixen onte, é preciso que uns e outros se senten a falar dado a vital importancia que teñen estes animais no monte.

Medio Rural facilita a identificación dos cabalos no monte, obrigatoria por lei, con axudas para reducir os seus custes

En Galicia esta cuestión está regulada especificamente por un Decreto da Xunta do ano 2008, que o actual Goberno Galego herdou e está obrigado a cumprir.

O conselleiro Samuel Juárez advertiu que o debido respecto a esta lexislación “non ten porque supoñer a suspensión” de curros na nosa Comunidade.

A Xunta aprobou axudas para a identificación de gando equino co obxectivo de facilitar e reducir os custes desta tarefa, que é unha obriga legal establecida pola normativa comunitaria, estatal e galega (xa desde o ano 2008) herdada polo actual Goberno Galego.

Así o explicou hoxe o conselleiro do Medio Rural, Samuel Juárez, en resposta ás preguntas dos medios de comunicación sobre o anuncio da posible suspensión de varios curros na nosa Comunidade, a causa dos custes que representa a identificación dos cabalos. Advertiu que cumprir esta norma “non ten porque supoñer a suspensión” de rapas, unha decisión que en todo caso –precisou– corresponderá aos seus organizadores e engadiu que “imos manter contacto con estas asociacións e a seguir traballando para que tódolos donos de cabalos poidan cumprir coa lexislación”.

Regulación desde 2008
En Galicia esta cuestión está regulada especificamente polo Decreto 268/2008, do 13 de novembro, polo que se establecen as normas que regulan o rexistro e identificación dos animais equinos, as medidas básicas para a ordenación zootécnica e sanitaria das explotacións equinas, as paradas de sementais equinos co servizo a terceiras persoas e se crea o Rexistro Galego de Explotacións Equinas.

No ámbito da Unión Europea, o Regulamento (CE) 504/2008 da Comisión prescribe a obrigatoriedade de identificar aos équidos con transpondedores electrónicos ou marcas alternativas. Por último, no contexto español o Real Decreto 1515/2009 establece tamén que os animais destinados a abasto nados en explotacións de produción e reprodución poderán identificarse con marcas electrónicas.

O conselleiro do Medio Rural explicou que as axudas da Xunta son unha “medida moi xenerosa” e cobren unha alta porcentaxe do custo da identificación, que acada o 90% do total no primeiro ano de xestión da subvención, decrecendo logo paulatinamente ao 75, 60 e 40% cada un dos exercicios seguintes, ata o remate da mesma.

O conselleiro precisou tamén, en relación cos custes da identificación, que non é correcto afirmar que chegan aos 40 euros por animal, senón que ese é o custe máximo estimado para a determinación das axudas, sendo normalmente inferior o custe total, especialmente cando se xuntan varios exemplares para a súa identificación. Medio Rural destina este ano un orzamento total de 100.000 euros para estas axudas, cuxa contía máxima poderá acadar os 10.000 euros por explotación ata o ano 2013.

Artigo 9º.-Particularidades da identificación de équidos en explotacións extensivas en liberdade.

1. Para a identificación dos équidos de crianza e rendemento, nados e mantidos en explotacións extensivas en liberdade en estado salvaxe ou semisalvaxe, non será exixible a expedición de Libro de identificación e sanidade equina; a aplicación do transpondedor (microchip)será obrigatoria antes de que cumpran os 18 meses de idade.

2. No caso de que abandonen a explotación antes de cumprir esa idade ou sexan domesticados, deberán ser identificados segundo o disposto no artigo 8º, agás se abandonan a explotación antes de cumprir os 12 meses de idade con destino ao sacrificio, caso en que non precisarán da expedición de libro de identificación e sanidade equina.

3. Ademais do transpondedor, os animais serán identificados cunha marca visual que poderá ser brinco auricular tipo botón ou unha pulseira colocada nas extremidades anteriores. A marca levará gravado de xeito indeleble o código asignado no Rexistro Xeral de Explotacións Gandeiras (Rega) á súa persoa propietaria, e axustarase ás características indicadas no anexo VI deste decreto.

4. No caso de incorporación de équidos a explotacións extensivas en liberdade, antes de proceder á súa solta deberán ser identificados coas marcas visuais indicadas no número 3 deste artigo.

Gandeiros de Pontevedra suspenderán oito curros

Cabalo da Serra do Barbanza, na feira de San Marcos de Noia

Corren malos tempos para os curros e o que poder ser peor, para os cabalos salvaxes, se os políticos e os gandeiros non se sentan a falar para acadar un acordo digno para estes animais.

A celebración, entre maio e agosto, de oito curros en montes da provincia de Pontevedra está no aire. Se non hai marcha atrás, esas citas non se desenvolverán tras a negativa dos gandeiros a implantar o microchip aos cabalos salvaxes para a súa identificación, como esixe a Consellería do Medio Rural: ...

Sabucedo, á marxe do grupo
A suspensión de curros en Pontevedra -que se iniciará o 8 de maio na Valga (Oia)- non afectará a rapa de Sabucedo, na Estrada, a de maior repercusión. Os seus organizadores levan anos implantando o chip aos seus cabalos e ven rápaa como unha tradición.

Aquí sen embargo despois de "resucitalo" o ano pasado, o próximo fin de semana (sábado e domingo) volverase a celebralo Curro da Enxa no monte de Baroña.

Nesta imaxe amosando parte do que sabía facer